Pazar, Kasım 28, 2021

TÜRKMENİSTAN’A BENZEMEK- 13 ALTYN ASYR

 

Canım Yurdumun bahtının tayinine “16 kez gidip 17 kez gelmiş” özelliği ile damga vurmuş pek muhterem ve muhteşem Süleyman’ın meşhur ettiği bir slogan vardır, bilenler bilir, “Nurlu Ufuklar” … Bu sloganın muadili Türkmenistan’da, “Altyn Asyr” dır. Her muktedir grubu takipçilerini oyalayacak, gaza getirecek bir slogan üretmekte mahir vesselam. Esasen Türkmenistan bir sloganlar ülkesi olup hayatın her veçhesi slogan bombardımanı ile vatandaşı adeta “slogan manyağı” haline getirmiş görünmektedir. Türkmenistan’ın ne yazık ki; kamuyu ilgilendiren, kamunun ilgi gösterdiği hiçbir şeyin özgürce konuşulamadığı bir ülke olduğunu, vatandaşların “kulaktan kulağa” fısıldama konusundaki maharetinden kolayca anlayabilirsiniz. İlaveten yine bu mazlum vatandaşların “işaret dili” konusundaki mahareti hiçbir şekilde gözden kaçmaz. Mübarekler bir parmak ya da el işareti ile bir sayfalık meram ve murat ihzar eylerler ki evlere şenlik. Bu manada Türkmenistan; artık bir yanı göçmüş dünyada, tek yanı ile yol bulmaya çalışan mazlumları zapt-ı raptı altında hizaya ve sigaya çekme uzmanı dünya liderlerine muhteşem bir örnek teşkil etmektedir. Orada her türlü abukluk âsâr-ı kudsiye artık… Ben bu sıradanlıkları yaza yaza, söyleye söyleye bitiremedim de ona yanarım… “Altyn Asyr”ın lideri şimdilerde bir kitap yazmış ve onu çantasında taşımayan öğrencilerin okullarından atılmalarını ferman eylemiş… Daha neler görecek vatandaşları neler!!!… Hani pek meşhur bir darb-ı mesel vardır; Hitler’in “teslim olalım” önerisi yapan generale söylediği, “bu onların tercihiydi. Bizi onlar seçti, elbette ölecekler.” Hani; Sovyet Kızıl Ordusu artık Berlin içerisine girmiş, sokak savaşları başlamış, insanlar öbek öbek ölüyorlar, Hitler’in generali girer yanına ve artık umudun olmadığını, şehir içi çatışmalarda genellikle, sivil halkın öldüğünü, teslim olmanın belki de hayırlı olacağını önerdiğinde tarihe geçmiş söz. Neyse bu konu Türkmenistan halkının meselesi deyip geçelim ve gözlem ve tespitlerimize devam edelim. “Hamamda türkü çığırmak” babından şimdilerde bakıyorum, Türkmenistan’ın durumuna da, hay Allah… Gösteriş ve caka adına memleketi bir inşaat şantiyesi gibi yönettiler, adeta bir film setine çevirdiler, debdebe ve şatafattan geçilmez kıldılar. Parklar, bahçeler, heykeller, konutlar, saraylar, vs vs… Turisti genel manada kabul etmeyen bir ülkenin, bu öykünmesinin, bu şatafatının, bu gösterisinin kime yapıldığına dair kırk sosyolog bir araya gelse bu taşı çıkaramaz, bence… Şüphesiz ki, kendi vatandaşını psikolojik ezmeye yönelik bu edimin karşılığı var, tüm dünyada benzerlerinde olduğu üzere, vatandaşın ekonomik durumu ortada iken, yapılan bu manasız yatırımlarla övünmesinin yolu açılmalı idi ve açıldı da… Memlekette, gece saat 10 dan sonra sokağa çıkmak yasak, Devlet Başkanının geçtiği yol üstünde bulunan otobüs duraklarında beklemek yasak, sigara içmek yasak dahası alım satımı da yasak, 35 yaşından genç kadınların yurtdışına çıkışı yasak, dolar alım satımı yasak, internet yavaş ya da yasak, özel gazete yasak, özel tv yasak, yasak ta yasak, say say bitmez… Ama bu hali unutup, övünmek ve öykünmek serbest hatta destek konusu, iğne ilaç kâr etmez durumu…

Hele; son yaşanan Afganistan operasyonları neticesinde Afganistan ve Türkmenistan sınırında, Türkmenistan tarafından yapılan tahkimat ve tedbirler üstüne takdim edilen haber detaylarına bakınca insanın hayrete düşmemesi imkânsız. Sevkiyatın adeta bir tören düzeneği içinde verilmiş olması güzel şüphesiz de, arada gerekirse Rusya’dan da yardım talep edileceği belirtilince insanın algılama dengesi de bozuluyor gibi… Orada çalıştığım dönemde “kulaktan kulağa” haber ajansının yayımladığı bir haber vardı, aklın ayaklara düştüğü nokta… Aşkabat Havaalanı yolu üstünde ve yakınında büyükçe bir inşaat bulunmakta idi o dönem… Rivayet o ki; Türkmenistan Ordusunun (.a.aklı kuvvetlerinin) 2 askeri firar eder, hem de silahları ile birlikte, firarilerin peşine takılır ilgili kuvvetler, firariler mezkur inşaata sığınır, etraf çevrilir, fakat direnç büyüktür, Türkmenistan özel kuvvetleri devreye girer, 2 gün 3 gün, 2 piyade askerin direnişi kırılamaz, artık çaresiz Rusya’dan yardım talep edilir, Rusya kendi özel kuvvetlerinden bir timi derhal sevk eder, saniyeler içinde büyük direnç gösteren 2 piyade sağ ve salim teslim alınır. Eğer bu hikâye, sadece tevatür değil ise kaydı ile, övünmenin sınırının ne olması gerektiği üzerine ciddi manada tefekkür gerektiren bir kıssa ve hissedir. Bilmem tebarüz ettirebildim mi? Öyle içeride mazlum ve masum vatandaşa caka ve subliminal mesaj marifeti ile “kulaktan kulağa” ajanslarına meyletme çaresizliği yaratmak kolay. Yapabiliyorsan ve yiğit isen, garip 2 piyadeyi yardım istediğin ülkenin askerinin teslim alma süresinde kendi imkân ve kabiliyetlerin ile gerçekleştireceksin. Yoksa ineğe öykünen kurbağa hikayesini behemehâl tedrisata dahil ederler ve buna da kargalar güler sonra…

İyide fiili durum bu iken; hamamda çığrılan türküler ne söylüyor; neredeyse yapılan tüm kamu ve özel binalarda, en yüksek yerinde; “Halk, Watan, Beyik Türkmenbaşı”, “Beyik Serdar”, “Beyik Serdar yüreklerde baky yasar”, “Dövlet adam üçındır”, vb cilası güzel lakin toplumsal karşılığı sıfır sloganlar yer alıyor ve bu şekilde yol bulunuyor. Rivayet o ki; devri “Altyn Asyr Türkmenistan’ı” şimdi tarihini hatırlamadığım bir tarihte Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ziyaret ediyor, havaalanından Devlet Başkanlığı sarayına kadar yolda mezkûr sloganları görünce şaşırıyor, yaa o bile şaşırıyor, Başkanlar arası görüşmede de söylüyor bu gözlemini… Cevap mı, kolay; “ben mi yazıyorum onları, halk yazıyor” … Kelamın dama olduğu nokta…

Ne diyor; propagandanın babası Hitler’in “Halkı aydınlatma ve propaganda bakanı” Joseph Goebbels; “eğer bir yalanı yeterince uzun, yeterince gürültülü ve yeterince sık söylerseniz, insanlar inanır. İnsanları, bir yalana inandırmanın sırrı, yalanı sürekli tekrar etmektir” üstüne de “insanların beyin tembelliğini gördükçe, her istediğimizi yapabileceğimizi anladık” gelince, tadından yenmiyormuş…

 


Cumartesi, Kasım 20, 2021

EGEMEN KADIGAN

Kısaca “Ege” diye seslendiğimiz çocukluk arkadaşım Egemen Kadıgan, ne yazık ki artık aramızda değil… Oysaki ne kadar da güzel olurdu aramızda olsa ve 60’lı, 70’li yılları anılarımız üzerinden konuşuyor olsa idik, şimdilerde artık ve tam da iyi becerebildiğimiz biçimi ile. Hele ki 70’li yıllar, meşhur İmren Lokantası üstüne, Bazaar 33 üstüne, İmren Otel üstüne ve de en önemlisi o günlerde bizim nelere göz diktiğimiz, kulak kabarttığımız ve de neler yaptığımız üstüne… Tam da, bizi bulunduğumuz yaş itibari ile rahatlatacak, konuştuğumuz ve andığımız her konu üstüne ağız dolusu gülebilme katkısı ve becerisiyle…

Babamın arkadaşı Abdürrahim Abi’nin oğlu (şüphesiz ki amca), sonradan üniversite döneminde Adana’da aynı okulda olmasa bile hemşericilik bahanesi ile sık sık buluştuğumuz ve konuştuğumuz arkadaşım Recep Kadıgan’ın kardeşi, benim taa ilkokul ilk sınıftan ortaokul sona kadar hep aynı sınıflarda bulunduğum bir arkadaşım idi Egemen… O, mahallesinin dar alanından, ne yazık ki şimdi hayatta olmayan Recep (pejo) ve yine ne yazık ki aramızda olmayan Mahmut (gazteci) başta olmak üzere şimdilerde hala görüştüğümüz İbrahim (çekirge), şimdilerde kendi tercihi neticesinde konuşmadığımız adı da lakabı da aslında çok önemli lakin zikredilmesi hukuki sorun teşkil edecek biri daha hep birlikte gelirler ve giderlerdi okula… İlkokula, şimdilerde artık yıkılmış, yerine de park planlandığı söylenen 16 Eylül’de başlamış idik hep beraber…

Babamın arkadaşı demiştim ya; Abdürrahim Abi, o zaman lezzetleri ile bir hayli ünlü ve şimdilerde de nostaljisi ile geçmişine ayna tutma iddiasında olan “İmren Lokantasının” Fadıl Kadıgan Abi ile ortak sahibi… Mutfakta ve yönetimde bulunan Abdürrahim Abi sayesinde gerçekten çok güzel yemekler yedik… Fadıl Abi, ağırlıkla ve özellikle lokantanın hemen önündeki ekmek fırınında, Sakıp Taylan Abi ile birlikte faaliyet göstermekte idi… O devirde annem ve babam tütün dikim zamanlarında sürekli olarak Çiftlik’te bulunurlardı ve okulumuzun da Çeşme’de olması nedeni ile haftanın 6 günü gündüzleri ben Çeşme’de yalnız olur idim, lakin akşamları mutlaka Çiftlik’e gider idim. Nurlar içinde olsun babam, Abdürrahim Abi’ye, “çocuk” orada öğlen yemeklerini yesin, ödemesini sonra hallederiz demiş… Ben, o güzelim lezzetleri, o güzelim insanların elinden yemeye daha o günlerden başlamıştım ve hala devam edebiliyorum, bu az bir şey mi… Hayata tam da bu yüzden çok borçluyum… Bu vesile ile de; Abdürrahim, Fadıl ve Sakıp abilerimiz başta olmak üzere, Pejo Recep, Gazeteci Mahmut arkadaşlarımızı da saygı ve sevgi ile yad ediyorum bir kez daha… Esnaflığın gerçek manada terbiye, ahlak ve saygı çerçevesinde de yapılabileceğini anılarımızda kalarak da olsa bir kez daha hatırlıyor olmanın keyfini yaşıyorum.  

İmren Lokantası Kadıgan kardeşlerin büyük çabası ile 70’li yıllardan itibaren, Çeşme’nin lezzet duraklarından biri olmayı başarmıştır. Hatırlayanlar vardır şüphesiz, o yıllarda gerek yabancı turistlerin gezi notlarında, yazılarında gerekse de Türkiye’yi tanıtım çabasındaki Tur şirketlerinin broşür ve ilanlarında Çeşme’den 2 yer hep öne çıkmıştır. Biri “İmren Lokantası” diğeri ise “Altınkum plajının” meşhur olmasının temelini hazırlayan Turgut’un Yeri’nin kurucusu Turgut Erol işletmesidir. İşte böylesine kalite tutturan lokantanın sahibi olması Egemen açısından övünülecek bir durum olmakla birlikte hayat alışkanlıkları açısından da ciddi manada bir değişikliğe yol açmıştır. Belki de hayatının çok fazla olamamasına yol açmış bu değişikliklerin bugün artık söyleniyor olmasının fazlaca da bir manasının olduğunu düşünmemekteyim. Ama şurası muhakkak ki Çeşme’nin bir markası haline gelen İmren Lokantasının bir efsane markaya dönüşmesinde de katkılarına yakından tanıklık etmişimdir.

Bir ara CNN Türk TV’sinde dudak çatlatan lezzetler spotuyla “Lezzet Durakları” adlı bir yemek programı yapan Mehmet Yaşin’in programında, bizim “soğan yahni” diye bildiğimiz ama “papaz yahnisi” diye takdim ile detaylarını ve hazırlanma hünerlerini anlatırken izlemiştim dostum Egemen Kadıgan’ı… Ne de güzel ballandıra ballandıra anlatıyordu… Sonradan bir ara oğlumun yaz aylarında Çeşme’ye gidişlerinde, bir şekilde Egemen’in oğlunu arkadaş edindiğini öğrenince çok sevinmiştim. Şimdi artık ne Egemen ne de oğlum aramızda değiller, yüreklere ateş topu gibi düşerek gittiler… Artık ruhumuzun ve vücudumuzun en önemli parçaları eksik kalmıştır, çaresizlik… Anıları önünde saygı ile eğiliyorum.

Egemen’in ilkokul ve ortaokul öğrenciliği de “5 ten şaşma 6’yı aşma” teknik ve taktiği ile geçmiştir. Zaman zaman derslerde muzipliği hat safhaya çıkar ortalığı kırar geçirirdi gülmekten… Bu manada sayısız anım olmasına rağmen bir tanesini anlatarak geçmek istiyorum. Yine artık aramızda olmayan aslında matematik öğretmeni iken din dersi de veren Haydar Hoca (Cihangir) vardı… Yaşamı son derece mütevazi ve hoşgörü katsayısı hayli yüksek olan lakin her türlü sportif ve kültürel faaliyete katılan bir öğretmen idi… İyi ve iddialı voleybol oyunlarının hemen hemen 1 numaralı katılımcısı idi hatırladığım… Kendisini de bu vesile ile saygı ve minnetle anıyorum. Hayatının son günlerine kadar görüşür muhabbet ederdik… Neyse, Din dersinde bir gün konu dua ezberi ve okunmasına gelmiş ve sıra da Egemen de idi… Haydar Öğretmen Egemen’e haydi “sübhaneke”yi oku bakalım dedi… Egemen başladı okumaya, lakin dışarıda arkadaşlar arasında herkesin de bir ölçüde yaptığı üzere yani tekrarladığımız biçimi ile; “Sübhânekellâhümme ve bi hamdike, ve tebâre kesmüke” girişini “annem keçi babam teke” diye nihayetlendirdi… Haydar Öğretmen ne yapacağını şaşırdı, Egemen ise diğer öğrencilerin bir kısmının kahkahayı basması, bir kısmının kızması arasında, kıpkırmızı olarak sustu kaldı… Şimdi bundan zinhar başka mana çıkarılmasın lütfen, biz çocukken işin ciddi manada şamatasında idik, öyle bugünkü gibi koca koca ciddi devlet büyükleri gibi makara kakara peşinde değil idik… Sevgili kardeşim, dostum Egemen, nurlar içinde ol, yıldızlar yoldaşın olsun…


Cumartesi, Kasım 13, 2021

BİR GECEDE CAHİL BIRAKILMAK

“Bir gecede cahil bırakıldık” söylemi üzerinden “Harf devrimine” bile kara çalmaktan murat, muhtemelen bizim göremediğimiz ama iyi bildiğimiz mahfillere mesaj babından olsa gerektir. Tüm bunlara rağmen gerçeklerin böyle olmadığı ya da olamadığı da zinhar ayan beyandır. Bir gecede cahil bırakıldık diye referans gösterilen tarihte, söylediğini yazabilme, yazdığını okuyabilme oranı ne yazık ki %3 idi (yazıyla da yüzde üç), sen daha ne anlatıyorsun ilaveten derler adama… Senin durumun bu iken, muhtemelen de tüm hayatını 50 kelimelik bir dağarcık ile idame ettirir iken, alfabenin şu ya da bu olmasının, zengin ya da fakir olmasının, yerli ya da yabancı olmasının nasıl bir manası olabilir ki… Ayrıca öykünülen hayatın ve mezkur hayatın idame ettirildiği coğrafyada, kabristan ve kabir taşının hiçbir önemi yokken birden ortaya atılan bu savın zaten yeterince karışık olan aklımızın tamamen karıştırılmasına yönelik olduğu yeterince sarihtir. Ama neyse bu sadece anlayana…

Benimle çalışanlar ve gezenler bilir, ben hangi ülkede, hangi şehirde olursa olsun, hangi dinden ya da hangi inançtan olursa olsun kabristan ziyaretine önem tayini ile zaman ayırırım. Mesela, ben Karahanlılar başkenti Balasagun ile Büyük Selçuklunun merkezi Merv’e gittim ve ne yazık ki oradaki mezar taşlarını da okuyamadım, gerçi taşlarda da bir şey yazmıyordu ya neyse, şimdi kalkıp bizi bir gecede cahil bıraktılar atalarımızın mezar taşlarını da okuyamıyorum diye mızıldanmadım. Mezkûr mahalde yatanlar, bizim atalarımızdır, bizim geçmişimizdir mütalaasıyla tarihine ve geçmişine çok önem verdiğini durmaksızın tekrarlayan yöneticilerimizin dikkat ve önemini anlamaya çalışırım bu ziyaretlerde… Konumuz Canım Yurdum olunca bu daha da bir önem arz eder.  Eski kabristanların yeterince değer bulmadığı çok açıktır lakin konumuz bu değil… Osmanlıdan bize intikal etmiş ve o tarihten itibaren el değmemiş bir kabristan gördüm bu yılın başlarında hemen durdum ve ziyaret ettim. Yer Ödemiş ilçemizden Bozdağ’a doğru giderken solda bir yerde bulunmaktadır. Yeterince de detaylı fotoğraflar çektim… Yüzlerce mezar taşı var, yer yer hoca sarıklı mermer işleme taşlara rast gelinmekle birlikte çok büyük çoğunluğu bazalt taşlardan oluşmuş vaziyette. Lakin bu bazalt taşlardan olan mezar taşların üzerinde hiçbir yazı ve işaret yok… Kimdir, kimlerdendir hangi tarihte yaşamıştır, hangi tarihte defnedilmiştir gibi bilgiler yazılmamış. Bu yazı özelinde mezkûr kabristanı yazıyorum benzeri yüzlerce kabristan daha gördüm Canım Yurdumun değişik yerlerinde… Ya yazmayı önemsemiyor ya yazmayı bilmiyor ya da kabristanda bu kabil not düşmeler düşünce ve itikatlar açısından münasip görülmüyor, vs vs… Şimdi harika Arapça ya da Osmanlıca bilseniz ne olacak, okunacak bir şey olmadığı sürece…

Diğer taraftan çok sık tekrarlandığı ve iyi bilindiği üzere; Atalarımızın anayurdu Orta Asya’da kullandığı yazı dili “Göktürkçedir” ve Göktürk alfabesi 4 ünlü ve 34 ünsüz toplam 38 harften oluşmaktadır. Sağdan sola doğru yazılmaktadır. Ve yine bilinmektedir ki; Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen ve Rus Türkolog Vasili Radlof tarafından 1890’larda çözülmüş ve tebliğ edilmiştir. Diğer taraftan Arap Alfabesi ise tamamı sessiz olmak üzere toplam 28 harften oluşmakta iken Osmanlının Arap Alfabesini kullanmaya başlaması ile de yerel ve hayata özel ve ilave ihtiyaca binaen sayılabilecek katkılarla alfabe 36 harfe kadar yükselmiştir. Yani ses ve sesin tarifi adına kısıtlılık harf sayısından bile anlaşılabilecektir, lakin… Evet, tarihsel süreç içinde kendi alfabeni bırak kabul ettiğin dinin yüzü suyu hürmetine diğer bir alfabeye geç yıllar sonra tekrar köklerine dönülünce de feryat figan… Dile ve dilin kaydı alfabeye yönelik daha çok iddialı laflar edebilirim de, bu işin uzmanların yanında haddimi bilerek bununla iktifa edeyim. Anlaşılacağı üzere, kopan fırtına ne dil ne anlamak ne anlamamak ve de okuyamamak üstüne değil tamamen dünyaya bilimsel konularda daha yakın olabilmek adına alfabenin değiştirilmesinin tercihi üzerinedir. Mesela; Arap Alfabesinden mürettep Osmanlıca halis muhlis Türk Boyu Osmanoğullarında halis muhlis Türkçeye tercih edildiğinde, herhangi bir Osmanoğlunun “biz şimdi mezar taşlarımızı nasıl okuyacağız” diye vaveyla koparıp koparmadığını hep merak eder dururum. Bilenler de varsa beni aydınlatırlarsa çok mesut olurum. Mesela yine bu başlatılan manasız tartışmanın, “ben cahil milletin ferasetine inanır ve güvenirim” önermesi ile ne kadar alakalı olduğunu da oldum olası merak ederim….

Aslolan cehaletin kutsanması ise bakın şimdi size ben bir cehalet fışkırmasının canlı örneğini anlatayım da görün…

Çeşme’de sahilde dönemin Belediye Başkanı Nuri Ertan tarafından yapımı ve yerleştirilmesi gerçekleşen bir heykel vardır. Sonraları da, yine dönemin Belediye Başkanı Faik Tütüncüoğlu tarafından yeri ve yönü azıcık değiştirilen bu heykel, Türkiye Cumhuriyetinin 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ve eşi Mevhibe İnönü’nün elele tutuştukları bir heykeldir. Bu heykelin hemen arkasındaki küçük parka arkaları dönük vaziyette 4 adet bank bulunmaktadır. Bu heykelin ve bankların yerleşimi ve yönü konusunda herkesin söyleyebileceği farklı şeyler olabilir. İlaveten de öndeki plakette kimlerin heykeli olduğu yazılmaktadır, şüphesiz okuması yazması ve dikkati olanlara yönelik. Hem de İsmet Paşa’nın tarihe geçmiş veciz sözü ile “Bir memlekette, namuslular, namussuzlar kadar cesur olmadıkça, o memlekette kurtuluş yoktur” … Bir güneşli ve rüzgârsız günde hemen yandaki gazete bayiinden aldığım gazeteyi okumak üzere o banklardan birine oturdum, okuyorum. Derken bir genç kızın olabildiğince yüksek bir ses ile telefondan birine bulunduğu yeri tariflediğini anlıyorum. Şimdi çok net hatırlamıyorum lakin çeşitli referanslar veriyor ve olmuyor, derken birden heykeli fark ediyor olsa gerek ve cehaletin dama dediği kelamı ediyor. “Hani sahilde yaşlı karı-koca heykeli var ya, oradayım” … Artık burada, sevmek, saygı duymak gibi duyguların varlığının bir önemi yok ki… Burada artık yegâne mühim hikâye; bilmek ya da bilmemektir. Esasen de cehalet…    

Hocam haydi bir gece de Arap harflerinden vazgeçtik ve bu yüzden cahil olduk. Peki, alfabe değişti lakin dil aynı yani dilin söylediğinin kâğıda aktarılmasının yöntemi değişti. Peki sen hayatı algılamada, yorumlamada, betimlemede ve anlatmada kaç kelime kullanıyordun, bir de ona bakın bakalım. Bu manada zuhur eden ve paçalarımızdan akan cehalet için hiç öyle bahane aramamak gerek aksi taktirde “gaz çıkarmanın çavdar ekmeğine bahane” edilmesinin önüne geçmekte zorlanırız, maazallah… Bu olsa olsa; çamur atmanın binbir yüzünü sergileyeceğim diye maskaralığa düşmenin binbir halleri olur, Allah Muhafaza…



 

Cumartesi, Kasım 06, 2021

ŞAHADETNAME

Kazakistan’a yaptığım seyahatlerin birinde, akşam dost sofrasında konu nasıl ve nereden geldi ise şimdi hatırlamıyorum, “diploma” sahibi olmaya geldi dayandı… Kazakistan’a yerleşmiş bir iş insanı arkadaşım, “Abi sana bir yüksek lisans diploması alalım, artık yüksek mühendis ol” dedi, haydaa… Şaşırdım, program takip etmeden, devam zorunluluğunu yerine getirmeden, gerekli sınavlarda başarılı olmadan, nasıl oluyor bu diploma edinme süreci… Muhabbetin ilerleyen bölümünde, baktım ki diploma edinmek çok kolay, şaka ile karışık “yahu ben bir de hukuk diploması edinmek istiyorum” dedim. İşi kolay halledeceğini beyan eden muhterem, tamam dedi, “paha” tayini ile, yüksek lisans 500 dolar, hukuk lisans ise 1.000 dolar, dedi… Peki nasıl olacak deyince, “devam föylerinden, program takiplerine, sınavların başarı ile deruhte edildiğine dair her türlü safahatın bihakkın ve dökümante edilerek arşivlenecek şeklinde olacaktır” idi cevap… Daha da önemlisi, “dil konusu” nasıl izah edilebilir sorusuna verilen cevapta saklı idi, “dilin ne önemi var be abim”… Yani anlayacağınız; öğretim kurumunca öğretim süresince aldığınız dersler, dersleri aldığınız dönem, mezkûr dersin sınavlarında aldığınız notlar, not ortalamaları vs vs gibi bilgileri içeren “transkript” ile… Bundan iyisi Malatya’da kayısı, tarzı…

Sonraları fark ettim, projelerimize çalışmak üzere müracaat eden mühendisler ile görüşür iken müracaat eden bazı Hindistan vatandaşlarının diploma, bröve ve sertifikalarına bakınca merak etmiştim. Adamlar bir CV dosyası hazırlıyorlar, ben bakarken komplekse kapılıyordum vallahi, yalan değil. Sonra yolum Hindistan’a düşünce, gördüm bu diploma, sertifika edinmenin kısa ve kolay yollarını…

Sonra gördüm ki, sahte diploma ya da belge beyan ettiğin kurum, “senin beyanın” ile sınırlı kalınca; yani, şaibe ve istek anında kontrol edelim diye soran olmuyorsa zaten sorun olmuyor ki… Mesela, yaptığım iş gereği gördüm ki, sahte “iş bitirme” belgeleri, sahte “banka referans mektupları”, sahte “bilançolar” ile alınan milyonlarca dolarlık işler var, sadece bizde mi, nerde, tüm dünyada yaygın vaziyette… Yeter ki, ilişkiniz ve gücünüz buna münasip olsun… Aaaa siz görülme, kullanılma sıklığı açısından bakıyoruz derseniz, ona bir şey diyemem… Bir ara da diploma kiralaması, iş bitirme kiralaması gibi abukluklar vardı eczane bile kiralık eczacı diploması ile açılıyor gösterirsin onu müdür oldu bitti maşallah… Ayrıca, memlekette o kadar sahte üretim var ve tüm çabalara rağmen önü alınamıyorsa, sahte diplomayı neden mesele edelim ki, değil mi?... Sahte bal, sahte rakı, sahte likör, sahte et ve et ürünleri, sahte yağ, sahte baharat, sahte çay, sahte kahve, sahte çikolata, vs. vs. bu listeye daha yüzlerce ürün eklenebilir… Zaman zaman gazetelere yansıyan; sahte doktor, sahte imam, sahte öğretmen, sahte avukat, sahte dişçi, sahte mühendis, sahte polis, sahte savcı, vs vs, o kadar çok ki, say say bitmez… Yüce Rabbim, esirgemeden ziyadesiyle verdikçe vermiş… Gerçi topraklarımızın da yeterince mümbit olduğunu ıskalamayalım… Ayrıca ve ilaveten aslından ne hıyr gördünüz de sahtesine bu kadar çemkiriyorsunuz derler adama, maazallah… Lakin çok şükür ki sahte müteahhit yok, demek ki asılları ile iktifa ediliyor… Bu kadar sahte’nin içinde sahte diplomaya bu kadar takılıyor olmak da bir abeslik, efendim, hayatımızı etkilemeleri farklı olur izahı da çok tatmin edici değildir benim nezdimde, ne yani, sahte rakı bu kadar can alıyor, hayatımızı etkilemiyor mu… Vs, vs…  

Oysaki, Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 55 kapsamında durumu haksız rekabet olarak nitelemektedir, “paye, diploma veya ödül almadığı hâlde bunlara sahipmişçesine hareket ederek müstesna yeteneğe malik bulunduğu zannını uyandırmaya çalışmak veya buna elverişli doğru olmayan meslek adları ve sembolleri kullanmak” ne diyelim, kifayet-i müzakere… Çok şükür… Bu nasıl bir kabiliyettir Allah aşkına yapılan her yasanın ardına dönebilme, üstelikte te düzenlemenin, yasanın, yönetmeliğin cevazı ile becerilebiliyor, şapka çıkarılması gereken bir kabiliyet…

İnternette; Google Abi’ye “sahte diploma” yazınca neler çıkar diye baktım. Enteresan. “Sahte Lise Diploması”, “Aileye Göstermelik Diploma”, “Sahte Lisans Diploması”, “Sahte Vize Diploması” ve “Sahte Üniversite Diploması” başlıkları ile nerdeyse her ihtiyaca yönelik bir arzın söz konusu olduğunu gördüm. Doğru ya da yanlış, uygulanır olabilir mi, bilemem. “Sahte üniversite diploması için yıllardır hizmet vermekteyiz. 2017 yılından bu yana Türkiye’de iş bulamamış gençliğe iş bulması için diploma, ailesine okulu bitiremediğini söyleyemeyenlere çare olduk.” sunumu ile “Diploma Özellikleri” başlığı altında ise, “Diplomalarımız, kalın kâğıda matbaamızda yüksek kalite dijital baskıdır, Diplomaların yanında noter belgesi de ücretsiz gönderilir, Türkiye’de bulunan tüm üniversitelerin çalışmasını yapmaktayız”, denilmektedir. Akıllara zarar… Şeytana pabucunu ters giydirir hamle… Pes ki pes… Bir de denilmiyor mu ki; “Tüm hazırlanan diplomalar ıslak imzalı, noter tasdikli, apostilli bir şekilde hazırlanmaktadır. Hologramlar kabartma, diplomalar aslına uygun boyut ve özelliktedir”. Pes’in karesi gayri… Gerçi bu kadar çok üniversitenin bulunması, bu kadar çok öğrencisi olması, bu kadar öğretim affının yaşanması, yani ve hülasa, girmenin kolay, bitirmenin kolay olmasına, diploma sahibi olmanın kolay olmasına rağmen hala “sahte diplomacıların” icra-i sanat eyliyor olmaları olsa olsa insanımızın aceleci olmasına bağlanabilir.

Çok şükür ki; bizler daha Amerikan kontrol ve destekli FETO tutmalarının Üniversitelerimizin köşe başlarını tutamadıkları dönemde tahsil eyledik ve bihakkın diploma edindik. Aksi taktirde düşünsenize bunlarla rakip olduğunuzu, yarış halinde olduğunuzu, bu güruh oyun içinde kural değiştirmeyi kural haline getirmiş kuralsızlar olarak rakibin olacak kazanma şansınız baştan itibaren körelmiştir kaçınılmaz olarak…

Sürekli diploma değerlendirmeleri yapanları hedef alan eleştiri ve şikayetler kadar bir de bu kabil diploma arayışları içinde olanları “es” geçiyor olmak da bir başka zafiyet değil midir? Aaa efendim zaten kollanıyorlar diyorsanız onu da bilemem vallahi… Mesela sahte diplomaları salt bir hobi babından biriktirsen sıkıntı yok, en azından benim açımdan bir sorun teşkil etmez lakin durum öyle mi bahse konu uyduruk belgeler ve diplomalarla köşe başları tutuluyor ve ahkam kesiliyor bu ciddi manada sıkıntı doğuran bir durumdur, en azından benim için… Ayrıca, bazıları “orijinal sahte diploma” yerine direk sahte diploma kullanmayı neden tercih ederler çok merak ederim…

Sahi, nasıl oluyor da, bu kadar sahte ürün, sahte meslek ve sahte tutum Canım Yurdumda baş tacı ediliyor ya da yaptırımsız atlatılıyor, anlamak çok zor…

 

Cuma, Ekim 29, 2021

HOŞGÖRÜ – SÜZLÜK

 

Fatsa’nın tarihe altın harflerle geçen Belediye Başkanı Fikri Sönmez’in (Terzi Fikri) dayısının oğlu Ahmet Becioğlu tarafından kaleme alınmış “Bilinmeyen Yönleriyle Fikri Sönmez” adlı kitabı okuyorum. Enteresan bir çalışma benim açımdan şüphesiz… 93 harbinin Kafkasya göçleri ile Gürcülerin Karadeniz Kıyılarına göçü ile ilgili bilmediğim çok şey öğrendim, yazara bu manada çok borçlandım.

Fikri Sönmez için yazılmış çok yazı ve kitap var, daha yazılacaklardan maada, bir kısmını okudum. Merak eden herkes “ben ne yaptımsa halkım için halkımla beraber yaptım” şiarını kafalara nakşeden, yazarın deyimi ile ölümü üzerinden 36 yıl geçmiş olmasına rağmen hala kendisinden önce ve sonra gelen başkanlara rağmen, gelmiş geçmiş en iyi Belediye Başkanı olarak anılmasının hikayesini, hızlıca edinebilir ve okuyabilir.

Bu yazımda Dayıoğlu’nun, seçilmiş ve mahkemece herhangi bir somut suç isnadının muhatabı olmamış ve maalesef 4 Mayıs 1985’te Amasya Cezaevinde hayatını kaybetmiş Fikri Sönmez’in cenazesinin teslimi, köyüne nakli, defin işlemi sürecinde çekilen ıstırapları anlattığı bölümü, bir ibret vesikası, bir hoşgörüsüzlük abidesi olarak özetleyerek buraya almak istiyorum.

“Henüz mahallede cenazeyi duymayanlar var. Cenaze evinin kapısında birinci dereceden akrabalarından başkaları yok. Zaten cenaze evinin etrafı sivil polislerle çevrili olduğu için, onlar da cenaze merasimini gösterişli olmasın diye, gelmek isteyenleri engelliyormuş. O arada garip bir şey oldu. Ben cenaze malzemeleri almak için aşağıya yani çarşıya gitmek üzere arabamla yola çıkınca peşime bir polis aracı takıldı…”

“Nizam Abi camide sala okutmak ve belediyede ölüm haberini vermek üzere ayrıldı. Sala okutulmadı. Tabii hocaya kim salayı okuma dedi bilmiyoruz. Ama Fikri Sönmez Fatsa Belediye Başkanlığı yapmış bir adam, onun ölüm ilanı, başkanlığını yaptığı belediyeden neden okutulmaz.”

“O sırada cenaze evinin önünde köyde mezarlığa gömülmek istenmiyormuş fısıltıları çıkmaya başladı. Bu arada ben A. Faik Demirkol cenazeyi yıkatmak ve tezin etmek üzere hoca bulmak için yola çıktık. Yolda H. Hocayı bulduk, durumu anlattık. “Tamam gelirim” dedi. Bize doğal olarak kim diye sorunca, Fikri Sönmez dediğimizde, “benim işim var” dedi ve savuşup gitti.”

“Meğer biz bu işlerle uğraşırken birileri cenazenin salasının verilmemesi, belediyeden duyuru yapılmaması, cenaze hizmetinin verilmemesi, köydeki mezarlığa gömülmemesi için çalışmalar yapmış. Bunun üzerine A. Faik Demirkol’la rotayı kaymakamlığa doğru çevirdik.”

“Kaymakamın odasına girdiğimizde içeride emniyet amiri, ilçe müftüsü oturuyor, birkaç muhtar da ayakta kaymakamın talimatlarını bekliyordu. Kaymakam yanında ayakta duran muhtarlara, “Filan gün Turgut Özal, Ordu’ya gelecek, köyde bir adam kalmasın,” diye talimatlar yağdırıyor. Neyse bu talimatları alan muhtarlar odayı terk ettikten sonra bize dönerek, “ne istiyorsunuz” der gibi bir bakışla bize baktı. Biz bu iktidar partilerinin mitingleri neden kalabalık oluyor diye merak ederdik. Meğerse bu iş valiler ve kaymakamlar tarafından, ta o günden beri organize ediliyormuş.”

“Biz kısaca kaymakam beye durumu özetledik. Kaymakam bize köylülerin cenazeyi köy mezarlığına gömülmemesi (hangi köylüler, Kabakdağı köyü 38 sülaledir, hepsi birbirine akrabadır, köylüler birlik olup kaymakama bu teklifi yapamaz) için müracaatları olduğunu ve onun için “siz cenazeyi köydeki kendi evinin arkasındaki fındıklığa gömün” dedi. Ve bize kapıyı gösterdi.”

“Cenazeyi köydeki evin arkasındaki fındıklığa gömmek kolay. Hatta Fikri Sönmez bir cevap verebilse eminim, “minnet etmeyin, gömün beni benim evimin arkasındaki fındıklığa” derdi ama biz kaymakamlıktan cenaze evine geldiğimizde Nurten yengeme durumu nasıl anlatacağız, onu merak ediyordum”

“Başımız önümüzde kaymakamlığın merdivenlerinden indik. Kaymakamlıktan tam ayrılıyoruz ki emniyet amiri peşimizden seslendi, biz de durduk. Yanımıza geldi, “tamam mezarlığa cenazeyi gömebilirsiniz” dedi. Yani; bize önce ölümü gösterip sonra sıtmaya razı etmiş oldular. Tam ayrıldık, 10-15 adım gitmiştik ki, peşimizden telaşlı telaşlı müftü geldi. Bizim sinirlerimiz gergin, moralman çöküş içindeyiz, telaşla bize, “Fikri Sönmez Müslüman mıydı?” diye sormaz mı? A. Faik abim sinir boşalması yaşadı; “ne bileyim Müslüman mıydı, değil miydi?” diye çıkıştı. “Hem sala verdirmezsin, hem cenazeyi yıkatmazsın, hem Müslüman mezarlığına gömülmesine izin vermezsin, sonra da çıkar Müslüman mıydı değil miydi diye bizi sorguya çekersin sana ne kardeşim” dedi.”

“Cemaat saf oldu ama yarım metre batısında, caminin duvarına yaslanan sivil polisler var. Cemaatin doğusunda ise tek bir sıra halinde yüzleri cemaate dönmüş polisler var. Ben en arka saftayım. Benim arkamda da tam teçhizatlı askerler var. Şimdi burada, bu şartlarda cenaze namazı kılınacak, hoca tabutun başına geçti. Cemaate dönerek, “bir de müezzin lazım, ama nerede?” dedi. Hoca bile zor bulundu, o da tam hoca değil, stajyer hoca. O stajyer hem müezzinlik yapacak hem hocalık.”

“Bu yaşananlar mevtayı cezalandırmak mı, yoksa cemaate mesaj vermek miydi, onu anlamadım. Bana göre o gün bunları yaşatan kaymakamdı. Çünkü bir ilçenin en büyük mülk amiri kaymakamdır. O polisler oraya kendi kafalarına göre gelip cenazenin yanında dikilemezler.”

“O kaymakam yükseldi, çeşitli illerde valilik yaptı. Sonunda Bursa Valisi iken FETÖ’den hapse atıldı. Fatsa’ya FETÖ’nün öğrenci yurdunu ilk açan kim? O vali. Şimdi nerede? Hapishanede. Devlet Fikri Sönmez’e komünist diyor, vatan haini demiyor. Ama 15 Temmuz kalkışması olayından sonra FETÖ’cülere ne diyor? Vatan haini. Sonra ne diyor, onların bu topraklarda yatacak yeri yoktur. Fikri Sönmez’in cenazesini köy mezarlığına gömdürmemeye çalışan, ona hiçbir dini hizmeti verdirmek istemeyen o vali vatan haini damgası ile ölünce, acaba onu nereye gömecekler merak ediyorum.”

İşte bu manada kendilerini dokunalmaz ve özellikle de sınırsız lakin sorumsuz güçle teçhiz edildiğini zannedenlere yukarıdaki ibret verici aktarılanlar mezkur valinin durumu “etme bulma dünyası” kabilinden ders olur umarım.


Cumartesi, Ekim 23, 2021

YENİ ÇEŞME PROJESİ YENİDEN VE BİR ÇAĞRI

Çılgın “Yeni Çeşme Projesi” takip edenlerin gayet iyi bilebileceği üzere “Çeşme Kanalı Projesi” adı ile takdim edilip kanal açmanın acayip prestijinden itibar devşirilmesi hedeflenmiş görüntüsü verilmiş idi. Bu flaş spot takdimi ile yola çıkılınca hemen muvafıklar ve muarızlar cephesi oluşmaya ve tahkim edilmeye başladı. Lakin en önemlisi ise muvafıklar cephesinin muarızların ağır toplarının transferi ve transfer araçlarının KAP’a (Kamuoyu Aydınlatma Platformu) bildirilmemiş olmalarıydı. Aaaa sonra bir baktık, tıpkı geçmişte futbolcu Rıdvan benzeri “bileklerimi kesseler sarı-kırmızı akar” iddiayla haykırıp, transfer çekini alıp sonra hop “ben çocukluğumdan beri sarı-lacivertim” klasik manevrası mucibince, saflar değişivermiş tarzının ihdası… Olur tabii ki, bu kabil değişiklikler yaşanır… Allah başka zeval vermesin… Ama hiçbir şey sonsuza kadar gizlenemiyor tabii ki…

Aslında mevcut bilgiler ışığından Yeni Çeşme Projesi bir yazlık kenti büyük ölçüde kamu arazilerinin de satışa hazırlanarak büyütme projesi dışında bir şey değil… Bakın nasıl bir büyüklükten bahsediyoruz, yine açıklamalardan ve basından anladığımız kadarı ile, şimdiki proje alanı için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kamulaştırılması planlanan alan 122.000.000 metre², peki, Çeşme’nin toplam alanı nedir 285.000.000 m2… Takdim ve teklif gerçekten çok cazibeli ve parlak, üstelikte her kesime çarpıcı ve çekici gelecek bölümleri var. İşsize açılacak 100.000 kişilik istihdam, tarla sahibine imar getiriyoruz, esnafa her yıl gelecek yüzbinlerce müşteri adayı, inşaatçılara büyük fırsat, sermaye sahibine yüksek kazanç, vs vs… Gerçekte öyle mi, sermaye sahibine bol kazanç dışında, hiç zannetmiyorum. Böyle bir büyüme halinde oranın yeni esnafı ve turizmcisi olacak, işçisi dışarıdan gelecek, vs vs, yani yerelde alkışçılara pek bir şey düşmeyecek… Nereden mi biliyoruz, hani RES’lerle Çeşme için üretilecek elektrik, hani ucuz elektrik… Say say bitmez örnek var bu konuda… Hele ve diğer taraftan imar getiriyoruz ya da imar geliyor diye sevinen zevata ise kamulaştırılması gereken alan içinde özel mülkiyet miktarının yaklaşık %2 olduğunu da hemen ekleyelim. Mezkur projenin uygulanacak olmasından ötürü pek bir sevinilecek durum söz konusu değil gibi duruyor… Daha çok nüfus, daha çok betonlaşma, daha çok doğa tahribatı, daha çok atık, vs vs…

Mezkûr projeyi gerçekçi ve reel bulmayan, Çeşme-Urla-Seferihisar-Karaburun-Güzelbahçe Yarımada Çevre Platformu; “Çeşme elden gidiyor” başlığı ile durumun vahametine dikkat çekiyor, “Merkezi iktidarın “dünyada örnek gösterileceği” iddiası ile ortaya koyduğu, Çeşme Yarımada talanına ilişkin çalışmalar son noktaya ulaşmak üzere.

Sayın Tunç Soyer ilk günden bu yana “ortada bir proje yok” derken bugün "yaptıkları ciddi bir çalışmayı bizimle paylaştılar. Değerlendirmemizi istiyorlar. Bakan bey’in böyle bir yol izlemiş olması düşüncemize değer verdiğini gösteriyor. Müzakereler sürecek” diyor. Zamanında, Projeye karşı çıkmayı “vatan hainliği” olarak tanımlayan Çeşme Belediye Başkanının “tesislerde çalışacak olan personel için lojman ve sanayi sitesinin taşınması için yer” talep etmekle yetiniyor.

Doğal yaşam alanlarının daraltılmasına, nüfusun yoğunlaştırılmasına, doğanın dengesinin bozulmasına, kamusal olan alanların satışa çıkarılmasına, Bakanlık tarafından “mutluluk, refah, huzur, istihdam, modernleşme” gibi vaatlerle anlatılmasına, yerel iktidar da göz yumuyor. 

Bilimsel dayanaktan yoksun, halkın taleplerinin duymazdan gelindiği, şeffaflıktan, katılımcılıktan uzak, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, yasal mevzuata, kamu ve doğa yararına aykırı sömürü amaçlı olan tüm bu planlamalar; bölgenin biyolojik çeşitliliği, çevre ve yaşam değerleri ile kültürel yapı gözetilmeden sadece rantın, kârın planlandığı, yaşamın ve yaşayan tüm öznelerin yok sayıldığı bir pazarlama ve satış modelinden başka bir şey değil.

Onlar; Çeşme Yarımada’sının %55’ini oluşturan, %92,8’i   kamuya ait olan bu bölgeyi satışa hazır parseller haline dönüştürmenin planlamasını yaptılar.

Onlar; kent toprağına sermaye birikim aracı olarak bakıp; tarihi, kültürel, arkeolojik ve doğal niteliklere sahip, bu el değmemiş özgün coğrafyayı bomboş satılacak arazi olarak gördüler.

Onlar; doğanın talan edileceği, hazine arazilerinin satılacağı bir rant modelinden başka bir şey olmayan İzmir’in Kanal İstanbul’unda su ve alt yapı sorunları içindeki Yarımada’da, neredeyse Konak ilçesi kadar bir alana golf sahaları yapmayı planladılar. 

Kentin tarihi, kültürü, ekosistemi ve canlılarıyla ayakları üzerinde duracağı günlerin özlemiyle; Yarımada’yı talana karşı savunacak, bilimin yol göstericiliğinde, doğru uygulamalar konusunda ortak ses çıkartılmasına vesile olacak bir FORUM ortamında buluşalım, birikimlerimizi ortaklaştıralım diyoruz. Yaşanmış bunca mücadele örneği ve sahip olunan dayanışmanın gücü ile birlikte hareket etmenin zeminini, mücadeleyi, dayanışmayı birlikte örgütleyelim, büyütelim istiyoruz.

Dayanışmayla, Sağlıkla,”

Diğer taraftan; Çeşme’yi 2 dönem toplam 10 yıl yönetmiş, hala kendine has bir yaklaşımla Çeşme’nin dertleriyle dertlenen, sevinçleriyle sevinen, genelde de eleştirdiğimiz Nuri Ertan neler diyor; 28 Eylül 2021 tarihinde sosyal medya üzerinden paylaştığı çığlığı ben de katılarak buraya alıyorum. “Değerli dostlar, Geçen pazar günü Kızım ve Torunum bizleri Ildırı Köyünde Hakkı Güvercin’in mekanına getirdi. Gider ve gelirken gördüğüm manzara ürkütücü idi Şifne Köprüsünden Ildırı’ya kadar olan yolun sağlı sollu hemen hemen hiç boş bir arazi yok. Tabii Ilıca’dan Dalyan ve Çiftlik’e de öyle bir de tuzu biberi son zamanlarda çıkan rezidans yapımı sanki Çeşme’de konut sıkıntısı varmış gibi Çeşme’de yükselen konut sayısı ürkütücü… Şimdi benim Belediye Başkanı ve Meclis üyelerimden istediğim artık Çeşme’de hiçbir yeri imara açmayın. Ben 94-99 dönemimde açmadım ama benden evvel ve sonralar Allah Selamet versin yaklaşık 65 mevzii plan Dalyan, Ayasarandra, Çiftlik, Altın Yunus, Şehit Mehmet, Ovacık, Musalla ve Azmak, Cücücek ve etrafı 1100 konut yetsin artık suyumuz yok, alt yapımız tamam değil,”

 

Çılgın “Yeni Çeşme Projesi” iptali yönünde Çevrecilerin gönüllü avukatlarına çok sayıda Çeşmelinin vekalet verdiği bilgisini öğrenmiş bulunuyorum. Umuyorum ve diliyorum ki, Çeşme’nin böyle bir çılgınlığa ihtiyacı olmadığı konusunda genel hemfikir olur ve Hukuk doğal akışı içinde çılgınlığın önüne geçer.

Dahası; her zaman milleti ve millet kararını önemsediğini ısrarla beyan eden, gerek merkezi gerekse de yerel yöneticiler Canım Yurduma da bundan sonrası bu kabil konularda örnek olacak bir şekilde, hür iradenin teşekkülüne de imkan verecek şekilde, Çeşme’de bir halk oylaması yaparlar… İstiyoruz, istemiyoruz soru başlıklı, makul süre içinde insanlar taraflarca medeni bir biçimde bilgilendirilerek karar oluşturulur. Bu hem bundan sonra Canım Yurdumun çeşitli yörelerindeki, taş ocağı, RES, HES, havaalanı, yol, imar vs direk yerel nüfus ile çevresini ilgilendiren konularda milleti söz ve karar sahibi yapmanın önünü açar, hem de genel ve yerel demokrasimizi geliştirecek bir örnek olur. O zaman haydi, bir yerel halk oylaması yapalım, millet versin kararını… Halk oylaması tüm kural ve kurumlarıyla lakin Melih Gökçek tarzı değil… De haydi yönetenler mademki millet sizin için çok önemli yapalım bir halk oylaması da ya biz sesimizi keselim ya da siz sonsuza kadar iptal edin bu projeyi…

 

 

Cumartesi, Ekim 16, 2021

AHMAKİYE

 

19. yüzyıl önemli Rus yazarı ve hiciv ustası Mihail Saltıkov, ki yaşamı boyunca Nikolai Shchedrin olarak bilindi ve anıldı. Shchedrin 1826 yılında doğar 1889 yılında ölümüne kadar, çeşitli dergilerde editörlük yapar, kitaplar yazar lakin asıl ve önemli yanı ise hicvin en önemli ustalarından biri sayılmış olmasıdır. Canım Yurdumun gülmece ve hiciv üstatlarından Aziz Nesin’in kendisi ile zor bulunduğunu söylediği kitabı vasıtası ile tanışır ve gereğince de kitaptan bahseder. Bu açıdan da bakıldığında, Saltıkov’un yazıları ve kitapları çok değerlidir. Bilindiği üzere “hiciv” yazılı ve sözlü edebiyat ve sanatsal faaliyetlerde, bireyin ya da toplumun, bir olay ya da gelişme karşısındaki durumunu eleştirirken, gülmece tarzında, alaycı biçimde, iğneleyici sözlerle, özenle seçilmiş komik öğelerle yansıtılması halidir. Hiciv; dilimize Arapçadan geçmiş, Arapçada ise “hicâ” kökünden gelip “şiir yolu ile sövmek” manasındadır. Diğer taraftan da İbranicede “kısık sesle bir şeyler söylemek, mırıldanmak” olduğunu öğreniyoruz ilgili etimoloji sözlüklerinden… Hülasa; ince ince ya da çaktırmadan ya da tam tersine çaktırarak yani alenen yani dikine dikine metaforlar üstünden kıyasıya eleştirmektir. Evet; despotizmin ya da otoritenin hışmından korunma ya da kurtulma yöntemi olarak da; kişiselleştirme, sembolize etme, alegori, maskeleme, alay, dolaylı ya da dolaysız anlatıma başvurmak durumundadır hiciv üstatları… Canım Yurdumun yetiştirdiği hiciv ustalarının başında, çok büyük keyifle okuduğum eserlerin sahipleri, Ziya Paşa, Şair Eşref, Neyzen Tevfik gibi çok meşhurlar gelmektedir. Çağdaşlarımızı ise saymaya gerek yok bilenler gayet iyi bilirler. Esasen de, Canım yurdumda hiciv; ziyadesiyle “taşlama”, “yergi”, “mizah”, “karamizah” ve “gülmece” olarak bilinir. 

Neyse; bu günlerde, arada Saltıkov’un “Ahmakiye” adlı ve Aziz Nesin’in ise “Aptallar Köyü” dediği kitaba bakıyorum yer yer ve zaman zaman… Müthiş bir dil müthiş bir metaforizma… Kafasında baş yerine bir mekanizma taşıdığını ve konuşmalarını bir ya da iki cümle kurarak yapabilen bir yöneticiyi baş rolde oynatıyor. Şimdi oradan aktaracaklarıma bırakıyorum, sayfamı…

“Eski zamanlarda Kalınkafalılar adı verilen bir halk vardı. Bu halk kuzeyin uzak köşelerinde, Yunanlı ve Romalı tarihçilerin ve coğrafyacıların Hyperborea Denizi’nin mevcut olduğunu ileri sürdükleri yerde yaşardı. Bu insanları Kalınkafalı diye isimlendirmeleri şundan kaynaklanıyordu ki, yolları üzerinde karşılaştıkları her şeye kafalarını vurmak gibi bir adetleri vardı.”

“İttifaklar kuruyor, savaşlar açıyor, barışlar yapıyor, dostluk ve sadakat yeminleri ediyor, ne zaman yalan söyleseler peş sıra da “yalanım varsa iki gözüm önüme aksın” diye ekliyorlardı ve tabii peşinden biliyorlardı ki, gözler yalanla kör olmaz. Böylelikle topraklarını karşılıklı viran ediyor, birbirlerinin karılarına ve kızlarına karşılıklı olarak tecavüz ediyor ve bir yandan da müşfik ve misafirperver olmakla övünüyorlardı. Ama elde avuçta ne varsa tüketip son çam ağacının kabuğunu da kemirmek için yolunca, ne karıları ne kızları, yani şu “insan fabrikasını” işletecek şeyleri kalınca, işte o vakit Kalınkafalıların aklı başına geldi. Anladılar ki başlarına dikecek biri lazım, komşularına haber saldılar; iyisi mi kafalarımız birbirimize tokuşturalım, bakalım kim kime üstün gelecek diye.”

“Ahmaklar genel olarak çok tehlikelidir; muhakkak kötü olduklarından değil (bir ahmak için kötülük ve iyilik tamamen farksız niteliklerdir); şundan ki, bunlar her türlü tefekküre yabancıdırlar ve daima, sanki düştükleri yol münhasıran bir tek onlara aitmiş gibi, burunlarının dikine giderler. Uzaktan bakıldığında bunlar, kesin olarak belirlenmiş hedeflere bilinçli olarak yönelmiş, katı, ama aynı zamanda hedeflerine sebatla bağlı insanlar gibi görünebilirler. Ne var ki bu, ilgilenmemizi gerektirmeyen türden optik bir yanılgıdır. Bunlar düpedüz, at gözlüklü yaratıklardır; zira bunlar, olguların nasıl bir düzende ilişki içinde olduğunu kavrayabilecek durumda değildirler”

“Genel olarak, aptalca bir pervasızlıkla yollarına çıkan her şeyi devirmemeleri için aptallara karşı alınacak tedbirler bellidir. ama bu tedbirler neredeyse daima, sadece mütevazı ahmaklar için geçerlidir; oysa iktidar, ahmaklığa eklemlenmiş olarak ortaya çıktığında, toplumun korunması da büyük ölçüde zorlaşır. bu durumda tehlike tehdidi olanca çıplaklığıyla büyür; bunun bedeli de, bilinen tarihi anlarda, hayatından olmakmış gibi görünür... mütevazı ahmağın kendi kafasını yardığı ya da birini kışkırtıp da belasını aradığı yerde, muktedir ahmak, kışkırması muhtemel herkesi yerle bir eder ve denebilir ki, gizlemeye hiç lüzum görmeksizin şuursuz zulümlere girişir. Üstelik ortalıkta ses çıkartacak kimse kalmamasından ya da zulümlerin apaçık zararından en ufak bir ders de çıkartmaz. Onun sonuçlarla işi yoktur, çünkü bu sonuçlar onda değil (o, kendisinde herhangi bir şeyin karşılık bulamayacağı kadar taşlaşmıştır), onlarla kendisi arasında herhangi bir organik ilişki bulunmayan başka birilerinde ortaya çıkarlar. Bu yoğunlaştırılmış ahmakça faaliyetlerin sonucu olarak koskoca dünya bir çöle dönüşmüş olsaydı bile, bu sonuç ahmağı korkutmazdı. Kim bilir, belki de çöl, onun gözünde, insanlığın ideal yaşam alanı olarak temsil edilen bir şeydir eni sonu?”

“Hilelerini ve manipülasyonlarını sürdürmek için kolayca yalan söylerler. Hiçbir zaman hiçbir şey onların hatası değlidir. Yanlış giden bir şeyler olduğunda tartışır, kendilerini haklı çıkarır ve başkalarını suçlarlar. Yakalandıklarında gerçekten üzgün görünebilirler ve bir daha olmayacağı konusunda sözler verip, özür dileyebilirler. Fakat hepsi oyundur. Sorumluluk ya da zorunluluk duyguları yoktur ve tipik olarak sürekli aynı eylemleri tekrar ederler.”

“Bilge insan kuşku doludur. Fikirleri değişir. Ahmak insan ise inatçıdır. Kuşku duymaz. Her şeyi bilir o, kendi cehaleti dışında.” Akhenaton dan bir söz ile bu haftayı da bitirelim.